Αναγνώριση Γενοκτονίας των Αρμενίων: Επίδειξη δύναμης ή ηθική – ιστορική υποχρέωση των ΗΠΑ;

Μετά την επίσημη τοποθέτηση του Προέδρου Τζο Μπάιντεν στο θέμα της  Γενοκτονίας των Αρμενίων, το ερώτημα είναι ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν στην αναγνώριση

Η 24η Απριλίου είναι μια ιδιαίτερη ημέρα καθώς πριν από 10 χρόνια (το 1915) και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Αρμένιοι πολίτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εξοντώθηκαν. Ο αριθμός των σφαγμένων παραμένει άγνωστος μέχρι σήμερα καθώς οι τουρκικές πηγές κάνουν λόγο για 600.000-800.000 νεκρούς την ώρα που οι δυτικές και αρμενικές πηγές μιλούν για πάνω από 1.500.000 θανάτους εις βάρους του άμαχου λαού. Η Γενοκτονία εντάσσεται στα πλαίσια της “εκκαθάρισης” στο οποίο προέβη το Κίνημα των Νεότουρκων με επικεφαλής τον Κεμάλ Ατατούρκ, το οποίο έφερε στο προσκήνιο την τουρκική καταγωγή (ως γνωστόν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν ζούσαν άνθρωποι με κοινή καταγωγή).

Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη «γενοκτονίας» και ισχυρίζεται ότι δεν υπήρχε εξόντωση αλλά εκτοπισμός του Αρμενικού πληθυσμού. Το επίσημο τουρκικό κράτος υποστηρίζει πως οι Αρμένιοι αντάρτες υποστήριζαν τα ρωσικά στρατεύματα κατά την εισβολή τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.Άλλοι αρνητές, υποστηρίζουν πως δεν υπήρξαν ενέργειες οι οποίες έχουν σκοπό την εξολόθρευση, άρα δεν είναι γενοκτονία. Σύμφωνα με τον Μουσταφά Ακιόλ, η γενοκτονία (την αποκαλεί «εθνοκάθαρση») συνέβη εξ αιτίας της κατάρρευσης της «ανεκτικής» Οθωμανικής αυτοκρατορίας και της ανάδυσης του εθνικισμού.

Μέχρι σήμερα ως Γενοκτονία έχει αναγνωριστεί από περίπου 32 χώρες παγκοσμίως ενώ υπενθυμίζεται, ότι μέχρι τώρα η αμερικανική κυβέρνηση απέφευγε να κάνει λόγο για γενοκτονία. Η αναγνώριση της γενοκτονίας ψηφίστηκε από την αμερικανική γερουσία το 2019, αλλά δεν την υπέγραψε ο πρώην πρόεδρος Τράμπ.

Γιατί τώρα;

Σίγουρα ο λόγος για τον οποίο αποφάσισε η κυβέρνηση των ΗΠΑ να αναγνωρίσει μετά από 106 χρόνια τις σφαγές των Αρμενίων ως Γενοκτονία οφείλεται στην “κρίση” που βιώνουν τον τελευταίο καιρό οι αμερικανοτουρικές σχέσεις. Αναμφίβολα η κίνηση αυτή θα προκαλέσει περαιτέρω αντιδράσεις από την Άγκυρα, μιας και πρόκειται για ένα γερό “χαστούκι” στο πρόσωπο των Τούρκων. Αφενός η ηθική και ιστορική υποχρέωση αποτελεί κίνητρο ωστόσο μάλλον πως αυτό που οδήγησε στην αναγνώριση είναι η επιθυμία για επίδειξη δύναμης από τους Αμερικάνους.

Πάντως το χτύπημα αυτή τη στιγμή για την Τουρκία είναι διπλό καθώς ο Μπάιντεν όχι μόνο δήλωσε τα περί αναγνώρισης της Γενοκτονίας αλλά και κατά την ομιλία του αναφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη με αυτό το όνομα (στην αγγλική) και όχι ως “Ιστανμπούλ” (Ξεκινώντας στις 24 Απριλίου 1915, με τη σύλληψη Αρμενίων διανοουμένων και ηγετών της κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη από οθωμανικές αρχές, ενάμισι εκατομμύριο Αρμένιοι απελάθηκαν, σφαγιάστηκαν ή βάδισαν ν στους θανάτους τους σε μια εκστρατεία εξόντωσης.)

Είμαστε εν αναμονή των απαντήσεων από τουρκικής πλευράς οι οποίες δεν θα είναι σίγουρα  ήπιες και το ενδεχόμενο το θέμα να λάβει τεράστιες διαστάσεις είναι αν μη τι άλλο δεδομένο!

Υ.Γ Σε αντίστοιχη περίπτωση η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου δεν αναγνωρίζεται από το σύνολο των πολιτειών των ΗΠΑ παρά μόνο από εννέα εξ’ αυτών (Φλόριντα, Τζώρτζια, Μασαχουσέτη, Νιου Τζέρσεϊ, Νέα Υόρκη, Πενσυλβάνια, Νότια Καρολίνα, Ρόουντ Άιλαντ και από τις 11/9/2019 Καλιφόρνια, ενώ υπάρχει σαφής αναφορά -κατά κάποιο τρόπο αναγνώριση- σε γενοκτονία Ελλήνων και από την πολιτεία της Αλαμπάμα)