Ακολουθήστε το Kriti360 στο Facebook για να μην χάνετε είδηση!

Aνάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Απριλίου 2026 δείχνει ότι οι βροχές έφεραν σημαντική ανακούφιση στο πρόβλημα της ξηρασίας στη χώρα και στην Κρήτη. Όμως το νερό στο υπέδαφος παραμένει πρόβλημα για την Ανατολική Κρήτη.

Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων και,

το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών.

Τα επεισόδια βροχοπτώσεων μεταξύ 10 Μαρτίου και 10 Απριλίου (με κυριότερη την κακοκαιρία “Erminio” στις αρχές Απριλίου) στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας σε συνδυασμό με τις ελαφρώς χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες οδήγησαν σε εμφανή αύξηση της υγρασίας εδάφους.

Η αύξηση είναι εμφανής σε όλη την επικράτεια, με το μεγαλύτερο μέρος της χώρας πλέον να βρίσκεται σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.

Παρά το γεγονός ότι η υγρασία στο βαθύτερο υπό εξέταση στρώμα εξελίσσεται σχετικά αργά, με την κακοκαιρία Erminio είχαμε απότομη μετάβαση από συνθήκες ξηρασίας στο τέλος Μαρτίου σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας. Σε συνθήκες σχετικής ξηρασίας παραμένει μέρος της Ηπείρου και η ανατολική Κρήτη.

Εξίσου απότομη ήταν και η αύξηση της υγρασίας στο πιο επιφανειακό στρώμα, ωστόσο μεγάλο μέρος της δυτικής Ελλάδας και της Μακεδονίας έχουν ήδη επιστρέψει στα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Απριλίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος.

Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.