More

    Αννίτα Πατσουράκη: Ο πολιτισμός και η τέχνη προορίζονται για όλους τους ανθρώπους γιατί εξευμενίζουν, εξαγνίζουν! Υπηρετούν τον άνθρωπο!

    Η διακεκριμένη Ελληνίδα ιστορικός Τέχνης, κ. Αννίτα Πατσουράκη σε μια από καρδιάς εξομολόγηση κάνει “ποδαρικό” για τη νέα χρονιά, στην στήλη “Στα Χνάρια της Όλγας” της συνεργάτιδας για θέματα Πολιτισμού του kriti360.gr Όλγας Χναράς. Η κ. Πατσουράκη κάνει τον απολογισμό της χρονιάς που έφυγε και μας ταξιδεύει με τον δικό της υπέροχο τρόπο, στα μονοπάτια της τέχνης…

    Καλό σας ταξίδι…

    Πολλά τα χρόνια της πορείας σας στην ιστορία της τέχνης. Μιλήστε μας για αυτά αλλά και για εσάς.

    Στον απολογισμό της χρονιάς που πέρασε, το 2020, συμπεριλαμβάνεται για μένα, η συμπλήρωση 30 ετών επαγγελματικής πορείας. Γεννήθηκα στο Μεσολόγγι, με καταγωγή από τα Χανιά. Το 1990 επέστρεψα στην Ελλάδα  από το Παρίσι, όπου φοίτησα. Σπούδασα Ιστορία της Τέχνης και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Paris I Pantheon-Sorbonne. Ειδικεύτηκα στη Σύγχρονη Τέχνη και στο κίνημα του Σουρεαλισμού ενώ μελέτησα ειδικά τη «Θεωρία και Μεθοδολογία στην Ιστορία της Τέχνης». Στην επαγγελματική μου προϋπηρεσία, διετέλεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού, Εθνική Πινακοθήκη (Ε.Π.Μ.Α.Σ.), Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, Υπουργείο Μεταφορών & Επικοινωνιών στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων. Στην Αττικό Μετρό Εταιρεία  Λειτουργίας (Α.Μ.Ε.Λ.) για την Υπηρεσία Δημοσίων Σχέσεων &Τύπου, ως Υπεύθυνη Πολιτιστικών & Κοινωνικών Δραστηριοτήτων, Υπεύθυνη Εταιρικής  Κοινωνικής Ευθύνης και Επιμελήτρια ύλης & Εξωφύλλου- Αρχισυνταξία κειμένων για το Περιοδικό  «Ο Κόσμος του Μετρό». Από το 2011 έως και σήμερα εργάζομαι στις «Σταθερές Συγκοινωνίες»-ΣΤΑ.ΣΥ. για το Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων & Τύπου και για το Τμήμα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Παράλληλα, έχω διατελέσει Επιστημονική Σύμβουλος και Συνεργάτης σε 16 Φορείς και Ιδρύματα, ενώ συνέβαλα συμβουλευτικά για τη δημιουργία και τη λειτουργία σε Πολιτιστικά Κέντρα, Μουσεία, Πινακοθήκες ανά την Ελλάδα. Δίδαξα Ιστορία της Τέχνης σε Κολέγια και Εκπαιδευτικούς Οργανισμούς για 15 χρόνια και παρέδωσα σειρά σεμιναρίων σε Φορείς και Δήμους σε πολλές περιοχές της χώρας μας. Πληθώρα Διαλέξεων για θέματα τέχνης, παρουσιάσεις και τον εικαστικό σχολιασμό βιβλίων και κριτική ανάλυση στο καλλιτεχνικό έργο Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών καθώς και Συλλογών Έργων Τέχνης. Έχουν δημοσιευθεί περισσότερα από 105 κείμενα τέχνης, κριτικές αναλύσεις για το εικαστικό έργο καλλιτεχνών, άρθρα για θέματα πολιτισμού και επετειακά αφιερώματα σε έντυπα τέχνης, εικαστικούς καταλόγους, ημερολόγια, λευκώματα, εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στις Η.Π.Α.

    “Στις μέρες  μας, που ο καλλιτέχνης αναγνωρίζεται ως αξία μοναδική, θαυμάζουμε το αποτέλεσμα της δημιουργίας του αλλά ελάχιστα έχουμε αναρωτηθεί για την πηγή έμπνευσης, για το  ερέθισμα που πνευματικά και ψυχολογικά θα τον οδηγήσει στην εκτέλεση της πράξης του”

    Ο κατάλογος «Σίσσυ, η μελαγχολική αυτοκράτειρα», μεταφράστηκε σε έξι ευρωπαϊκές γλώσσες. Με συνεντεύξεις τους, με τίμησαν τουλάχιστον 40 διακεκριμένες προσωπικότητες από το χώρο των Τεχνών, των Γραμμάτων, του Πολιτισμού και των Επιστημών. Η Οργάνωση και Επιμέλεια Εικαστικών Εκθέσεων και Εκδηλώσεων αποτελεί την πιο σημαντική δράση της πορείας μου. Έχω διοργανώσει και επιμεληθεί έως σήμερα, 80 εικαστικές εκθέσεις και εκδηλώσεις, ομαδικές και ατομικές, συνοδευτικά με κείμενα παρουσίασης και κριτικής, σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους. Εισηγήθηκα ιδέες φιλανθρωπικών εκδηλώσεων, με καινοτόμα στοιχεία και πρωτοποριακό χαρακτήρα για την εποχή τους, με απόλυτη επιτυχία για το σκοπό διοργάνωσης. Επίσης, τη συμμετοχή καλλιτεχνών για την εκπροσώπηση της Ελλάδας σε Διεθνείς Εκθέσεις. Συνεργάστηκα με το Υπουργείο Εξωτερικών στο πεδίο της Πολιτιστικής Διπλωματίας για προγράμματα στοχευμένων δράσεων, πολιτιστικών και άλλων ανταλλαγών. Έχω τιμηθεί με 9 Βραβεία από Πολιτιστικούς και Κοινωνικούς Φορείς.

    Φωτογραφία της Αννίτας Πατσουράκη σε γκαλερί

    Αν είχατε την ευκαιρία, τι θα ήταν αυτό που θα θέλατε να γνωρίζατε, όταν ξεκινούσατε τα πρώτα σας βήματα στον κόσμο της τέχνης;

    Ενδιαφέρουσα ερώτηση…! Στο Πανεπιστήμιο έχουμε διδαχθεί την ιστορία των πολιτισμών και των τεχνών ανά τον κόσμο και ανά τους αιώνες, με όλα τα πολιτικά, ιστορικά, κοινωνικοοικονομικά και θρησκευτικά γεγονότα που συντέλεσαν στη δημιουργία τους. Ειδικευόμαστε στη διοργάνωση των σύγχρονων εκδηλώσεων με τα προηγμένα τεχνικά μέσα και τη χρήση της τεχνολογίας. Όμως, ποτέ δεν διδαχθήκαμε ούτε γίνεται αναφορά στη ψυχολογία, στη ψυχοσύνθεση του καλλιτέχνη, του δημιουργού. Μέχρι τα τέλη του 18ου   αιώνα, ο καλλιτέχνης είναι ανώνυμος, αναφέρεται ως τεχνίτης ακόμα και για αυτούς που είχαν την μέγιστη διάκριση να υπηρετούν τον βασιλιά της χώρας τους ή να εκτελούν κατά παραγγελία του Πάπα. Φυσικά, ούτε λόγος για τους χιλιάδες εργάτες – καλλιτέχνες που φιλοτέχνησαν τις Πυραμίδες, τα παλάτια της Μεσοποταμίας, της Ινδίας, που δημιούργησαν το θαύμα του Μινωϊκού Πολιτισμού και την Αρχαία Ελληνική Τέχνη! Εργαζόμενοι με αντίξοες συνθήκες, καταπονημένοι και υποσιτιζόμενοι συνήθως, εμπνέονταν κατ΄εντολήν και εργάζονταν με κοινό πνεύμα και με κοινό χέρι δημιουργίας. Στις μέρες  μας, που ο καλλιτέχνης αναγνωρίζεται ως αξία μοναδική, θαυμάζουμε το αποτέλεσμα της δημιουργίας του αλλά ελάχιστα έχουμε αναρωτηθεί για την πηγή έμπνευσης, για το  ερέθισμα που πνευματικά και ψυχολογικά θα τον οδηγήσει στην εκτέλεση της πράξης του. Επιπλέον, τις συνθήκες, κυρίως οικονομικές, για την εποχή που διανύουμε, που θα οδηγηθεί να διαμορφώσει ακόμα και τη χρήση των  υλικών του. Ο καλλιτέχνης, από φύση και θέση, για να αποδώσει τα μέγιστα του χαρίσματος του, θα πρέπει να λειτουργεί απερίσπαστος πνευματικά, ήρεμος και γαλήνιος, ανεπηρέαστος από τα πρακτικά και τετριμμένα θέματα της καθημερινότητας και φυσικά με εξασφαλισμένο βιοπορισμό.

    Το θέμα είναι να διευρύνεται ο κύκλος και η γνώση να μεταδίδεται…

    Τι είναι αυτό που σας εμπνέει περισσότερο στον τομέα σας;

     Έχω νοιώσει μέγιστη συγκίνηση και ηθική ικανοποίηση για όλες τις διοργανώσεις εκδηλώσεων πολιτιστικού περιεχομένου αλλά φιλανθρωπικού χαρακτήρα. Εκδηλώσεις με καινοτόμα και πρωτοποριακά χαρακτηριστικά για την εποχή που διοργανώθηκαν, που στέφθηκαν  με την πλήρη αποδοχή του κοινού εκπληρώνοντας με απόλυτη επιτυχία και το σκοπό της διοργάνωσης τους. Ο πολιτισμός και η τέχνη προορίζονται για όλους τους ανθρώπους γιατί εξευμενίζουν, εξαγνίζουν! Υπηρετούν τον άνθρωπο! Δεν θα πρέπει όμως να γίνονται και κίνητρο για πράξεις δόλου ή προβολής του ναρκισσισμού μας.

    “Για μένα είναι σημαντικό να «δεις» τον άνθρωπο, να καταλάβεις το σκεπτικό του, να νοιώσεις τη ψυχολογία του και ερμηνεύοντας το έργο του να αφουγκραστείς τα θέλω του”

    Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που συναντάμε στην προσέγγιση του κοινού, στην τέχνη;

    Εξαρτάται από το κοινό που θέλουμε να προσεγγίσουμε και ποιος είναι ο σκοπός προσέγγισης!  Ένα κοινό μυημένο στην τέχνη, που επισκέπτεται εκθέσεις σε μουσεία και αίθουσες τέχνης, που διαβάζει βιβλία τέχνης,  που επενδύει οικονομικά σε έργα τέχνης, ενημερώνεται τακτικά για τις τρέχουσες πολιτιστικές δράσεις και ακολουθεί πιστά. Το θέμα είναι να διευρύνεται ο κύκλος, η γνώση να μεταδίδεται με ποικίλους τρόπους και η επένδυση στα έργα τέχνης να γίνει συνείδηση και εμπορική  συνήθεια, καταναλωτική συναλλαγή.  Αυτό απαιτεί και προϋποθέτει παράλληλη προσπάθεια και στόχο όλων των εμπλεκομένων. Καλλιτέχνες, ιστορικοί τέχνης,  επιμελητές εκθέσεων, έμποροι τέχνης, πρέπει να συντονίζονται σε κοινές κατευθύνσεις  και για τον κοινό στόχο και σκοπό.

     Στην πορεία της ιστορίας της τέχνης και κυρίως στα ρεύματα της ζωγραφικής που εμφανίστηκαν κατά τον 20ο αιώνα, υπήρξαν τάσεις που επηρέασαν ιδιαίτερα το κοινό και ακόμη βρίσκουν ακολούθους, αναφέρει στην Όλγα Χναρά η κ. Πατσουράκη

    Υπάρχουν βάσεις σήμερα στην εκπαίδευση, που να βοηθούν στην παιδεία τους νέους της Ελλάδας στη σύγχρονη τέχνη;

    Δυστυχώς όχι! Λυπηρή διαπίστωση! Τα βιβλία της σχολικής εκπαίδευσης έχουν ελάχιστες αναφορές. Η γνώση του πολιτισμού και των τεχνών θεωρούνται και αντιμετωπίζονται ως άχρηστη ή περιττή πληροφόρηση, μιας παιδείας με γενική κατεύθυνση. Τα ερεθίσματα ελάχιστα και τα κίνητρα μηδαμινά για επισκέψεις σε ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και πινακοθήκες. Απουσία βασικών γνώσεων έστω και για την ελάχιστη συμμετοχή σε ένα τηλεπαιχνίδι…!

    Πρέπει να υιοθετήσεις ρόλους. Γίνεσαι ψυχαναλυτής…

    Παρακαλώ πείτε μας ένα παράδειγμα για τον τρόπο που βοηθήσατε και καθοδηγήσατε κάποιον, να βελτιώσει τις γνώσεις ή τις δεξιότητες του, πάνω στην τέχνη του.

    Στα χρόνια της πορείας μου, συνάντησα πολλές και διαφορετικές περιπτώσεις καλλιτεχνών που κατά την περίοδο της συνεργασίας μας αντιμετώπισαν διάφορες δυσκολίες  είτε έμπνευσης είτε σε πρακτικό επίπεδο. Για μένα είναι σημαντικό να «δεις» τον άνθρωπο, να καταλάβεις το σκεπτικό του, να νοιώσεις τη ψυχολογία του και ερμηνεύοντας το έργο του να αφουγκραστείς τα θέλω του.

    “Η δημιουργία έχει ημερομηνία λήξεως, λίγους οπαδούς και αμφίβολη καλλιτεχνική αξία.  Το έργο τέχνης είναι διαχρονικό”

    Πρέπει να υιοθετήσεις ρόλους. Γίνεσαι ψυχαναλυτής, παρέχεις γραμματειακή υποστήριξη, διεκπεραιώνεις πρακτικά θέματα, ρυθμίζεις συναντήσεις επικοινωνίας και προβολής, ενημερώνεσαι για τις κατευθύνσεις της αγοράς και τις προτιμήσεις του κοινού ώστε να μπορείς να παρέχεις τις σωστές συμβουλές, ενημερώνεις για παρακολούθηση σε εξειδικευμένα σεμινάρια. Καθοδηγείς θεματικά και δίνεις τις κατευθύνσεις για τη δημιουργία έργων που χρειάζονται σε συγκεκριμένη έκθεση, οργανώνεις την προβολή και την παρουσίαση τους και ανάλογα διαμορφώνεις το προφίλ του καλλιτέχνη

    Υπάρχουν ρεύματα ζωγραφικής που θεωρούνται περισσότερο εμπορικά; Και αν ναι, ποια είναι αυτά;

    Στην πορεία της ιστορίας της τέχνης και κυρίως στα ρεύματα της ζωγραφικής που εμφανίστηκαν κατά τον 20ο αιώνα, υπήρξαν τάσεις που επηρέασαν ιδιαίτερα το κοινό και ακόμη βρίσκουν ακολούθους. Η παραστατική ζωγραφική, με θέματα διακοσμητικά και αναγνωρίσιμα, παραμένει διαχρονική και είναι αρεστή στο κοινό. Στις σύγχρονες τάσεις,  η pop art  έχει ευρεία αποδοχή ενώ τα θέματα με σουρεαλιστικά στοιχεία, θα συγκινούν πάντα!

    Ποια είναι η διαφορά μιας δημιουργίας από ένα έργο τέχνης;

    Η δημιουργία έχει ημερομηνία λήξεως, λίγους οπαδούς και αμφίβολη καλλιτεχνική αξία.  Το έργο τέχνης είναι διαχρονικό, μέγιστη αποδοχή κοινού αναγνωρισμένη και αδιαπραγμάτευτη καλλιτεχνική αξία!

    Φωτογραφικό στιγμιότυπο στο περιθώριο ομιλίας της στο Πολεμικό Μουσείο

    Με ποια κριτήρια επιλέγετε τον καλλιτέχνη που θα αναλάβετε την προώθηση της δουλειάς του;

    Μάλλον…, ο καλλιτέχνης με διαλέγει! Ο καλλιτέχνης με προσεγγίζει και ανάλογα με τις αναζητήσεις του προσανατολίζεται και η συνεργασία μας. Όσον με αφορά, μελετώ το έργο του συνολικά και μεθοδεύεται η πορεία ανέλιξης του.  Το πιο σημαντικό όμως,  είναι η ταύτιση απόψεων, η κοινή αντίληψη κι εκτίμηση των καταστάσεων.

    Δίπλα σε ποιους καλλιτέχνες θα σας δούμε το επόμενο διάστημα;

    Το 2020 ξεκίνησα τη δημιουργία της ομάδας «Art Ambassadors», στο πλαίσιο της πολιτιστικής  διπλωματίας, ως μέσο προώθησης και ανάπτυξης της χώρας μας και έχοντας στόχο την πνευματική συνάντηση και πολιτιστική συνεργασία λαών και εθνών, την ένωση και ανταλλαγή ιδεών.  Θεσμοθετημένα, για 6η συνεχή χρονιά, προγραμματίζεται η αφιερωματική έκθεση για την Ολυμπιακή Εκεχειρία από το «Μονοπάτι της Εκεχειρίας» καθώς και οργάνωση Συνεδρίου από την «Ένωση Ελλήνων Φυσικών» στο πλαίσιο δράσεων συνεργασίας μας για το πρόγραμμα «Επιστήμη και Τέχνη».

    Μια ευχή για το νέο έτος;

    Εγκάρδιες ευχές  για υγεία σωματική και ψυχική, ευημερία και αφθονία  συναισθημάτων και πολιτιστικών οραμάτων!

    ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ