Άποψη| Μιλτιάδης Καστανάκης: Περί Ανάπτυξης…

Θυμάμαι πριν 20 περίπου χρόνια είχα βρεθεί στα εγκαίνεια ενός από τα μεγαλύτερα ξενοδοχεία του Νομού Χανίων.

Του Μιλτιάδη Καστανάκη*

Ο γέροντας Ειρηναίος έδωσε την ευλογία του και είπε και δύο λόγια για το καινούργιο όντως μεγαλοπρεπές ξενοδοχείο της περιοχής Πλατανιά . Τον οδηγό του τον έδιωξε να πάει να ξεκουραστεί να μην περιμένει με τις ώρες την λήξη της εκδήλωσης . Έτσι είχα την χαρά να τον συνοδέψω μέχρι το Καστέλλι . Στο δρόμο της επιστροφής μέσα σε είκοσι λεπτά μου αναθεώρησε πλήρως τα λεγόμενά του στην εκδήλωση περί θέσεων εργασίας , περί πολυτελούς μονάδων ξενοδοχειακών , περί ανάπτυξης κλπ κλπ . Μίλτο , μου λέει παιδί μου , αυτά είναι όλα δευτερεύοντα . Πρέπει να δώσουμε το βάρος στην αξιοποιηση της γης και της επαρχίας που ερημώνει . Σε λίγα χρόνια θα καταλήξουμε να γίνουμε τα γκαρσόνια και οι υπηρέτες των Ευρωπαίων τουριστών . Στα πλαίσια της οικονομικής ανάπτυξης και της φιλοκερδίας ξεχνάμε την προέλευσή μας , την ιστορία μας και δυστυχώς διακυδεύουμε το μέλλον των παιδιών μας . Μέσα σε αυτά τα είκοσι λεπτά της διαδρομής , μου ανέλυσε πλήρως το πρόβλημα που δημιουργείτο και συγχρόνως μου έδινε και τις λύσεις . Με προβλημάτισε και με έβαλε σε σκέψεις .
Η λέξη ανάπτυξη, όταν αναφέρεται στον άνθρωπο, εννοεί την ψυχοσωματική ανάπτυξη του ανθρώπου, την ανάπτυξη της συμπεριφοράς του μέσω των αλληλεπιδράσεών του με άλλους ανθρώπους και με το περιβάλλον του. Ως ολοκληρωμένη δε ανάπτυξη έχει οριστεί, και θεωρείται η οικονομική , κοινωνική , πολιτική , και κυρίως πολιτισμική ανάπτυξη, η οποία θα πρέπει να τελείται πάντα σε αρμονία και με σεβασμό στον άνθρωπο και το φυσικό και πολιτισμικό του περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτός εντάσσεται ειρηνικά και δημιουργικά, ως οργανικό και αναπόσπαστο μέρος του και όχι ως κυρίαρχος, ιδιοκτήτης ή εκμεταλλευτής του .
Η πολιτισμική διάσταση της ολοκληρωμένης ανάπτυξης είναι αντικειμενικά, , ηθικά και πρακτικά ισχυρότερη στο βαθμό που οι πολιτισμοί του ανθρώπου συγκρότησαν και συνέβαλαν στον χρόνο στην εξέλιξη των αξιών, των αρχών, , και των τύπων κοινωνικής οργάνωσης,
Έτσι, με τον ένα ή άλλο τρόπο, εμπεριέχει και θα έπρεπε αυτή να επικαθορίζει την οικονομική, την πολιτική, την κοινωνική διάσταση της ανάπτυξης . Μιας ανάπτυξης δηλαδή που δεν θα καθορίζεται από τον ανταγωνισμό των αγορών, , αλλά και δεν θα αναγνωρίζει ως υπέρτατη αξία την μεγιστοποίηση του κέρδους .
Πως μπορούμε όμως εμείς να εφαρμόσουμε στην πράξη την πολιτισμική ανάπτυξη στην μικρή κοινωνία που ζούμε η οποία θα βελτιώσει εν γέννει και την ποιότητα ζωής μας . Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι οι οποίοι πραγματικά αγωνίζονται σε αυτόν τον τομέα αθόρυβα και με πολύ κόπο . Τα επιτεύγματα δε αυτής της εργασίας έρχονται αργά αργά και δυστυχώς δεν μπορούμε να διαπιστώσουμε άμεσα οφέλη , αλλά μόνο σε βάθος χρόνου . Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ανασκαφές στην αρχαία Φαλάσαρνα υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση της εξαιρετικής αρχαιολόγου κας Χατζιδάκη Ελπίδας . Εδώ και χρόνια εργάζεται μεθοδικά και πεισματικά με πενιχρά μέσα για την ανάπτυξη της περιοχής που ζούμε προκειμένου να αναδείξει την ιστορία του τόπου μας . Μιας ιστορίας τριών χιλιάδων χρόνων η οποία θα παραμείνει για τουλάχιστον άλλες τρεις χιλιάδες χρόνια όταν όλα αυτά τα σύγχρονα επιτεύματα θα έχουν εξαφανισθεί . Και οι μονάδες οι ξενοδοχειακές θα έχουν γκρεμισθεί και τα θερμοκήποια θα έχουν αλλάξει ρόλο , ‘ισως μονάχα οι ελιές να έχουν παραμείνει γερασμένες και να τσακώνονται από κάτω οι ιδιοκτήτες σε ποιον ανήκουν ..
Πως όμως θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυτή την ιστορία η οποία και μας ανήκει και οφείλουμε να την μεταλαμπαδεύσουμε στις επόμενες γεννιές . Η δημιουργία ίσως ενός μουσειακού χώρου θα μπορούσε να προστατεύσει τα χιλιάδες ευρήματα τα οποία βρίσκονται αυτή την στιγμή σκόρπια σε διάφορα άλλα μουσεία μακριά από τον χώρο ανασκαφής , η ακόμα και σε υπόγεια λόγω έλλειψης χώρου ανάδειξης . Υπάρχει ένα εγκατελειμένο σχολικό συγκρότημα στον Πλάτανο σε σχετικά πολύ καλή κατάσταση το οποίο κάλλιστα θα μπορούσε να φιλοξενήσει το σύνολο των εκθεμάτων και να γίνει ένας πόλος έλξης – ιστορίας του τόπου μας . Αν όχι το σύνολο αλλά η πλειοψηφία των τουριστών σίγουρα θα επισκεφτότανε και τον συγκεκριμένο χώρο προκειμένου να θαυμάσει τα εκθέματα .
Τόσο η τοπική αυτοδιοίκηση , οι πολιτιστικοί σύλλογοι του Πλατάνου , το σύνολο των επιχειρηματιών και όχι μόνο , ας βάλουν κάτω τα δεδομένα προκειμένου να πετύχουν ένα πραγματικό έργο πολιτισμικής ανάπτυξης της επαρχίας μας .

*διευθυντής της Α΄Χειρουργικής στο Νοσοκομείο Χανίων