Χανιά: Ενας χρόνος χωρίς τον Κώστα…

Δεν είναι εύκολο πράγμα να αποχαιρετάς αγαπημένους φίλους και συνεργάτες, πολύ περισσότερο, όταν πρόκειται για Ανθρώπους, όπως ο αρχαιολόγος Κώστας Ψαράκης.

Με τον Κώστα Ψαράκη περάσαμε αρκετά χρόνια μαζί στην τότε 13η/28η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και συνεργαστήκαμε στενά στην αντιμετώπιση ενός πλήθους θεμάτων προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Νομού Χανίων.

Ήταν πάντα πρόθυμος, θα έλεγα ακούραστος, όσο φορτωμένος και αν ήταν -πολλές φορές από δική του επιλογή- με ευθύνες, έχοντας συνειδητοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τις υποχρεώσεις μας στο δύσκολο έργο μιας Υπηρεσίας, επιφορτισμένης με ένα άχαρο πολλές φορές ρόλο, όπως είναι οι περιορισμοί της ιδιοκτησίας των πολιτών, αλλά και των φορέων.

Αντιμετώπιζε πάντα με γνώση, αλλά και με ανθρωπιά τους πολίτες και προσπαθούσε, συνήθως με επιτυχία, όχι μόνο να διεκπεραιώσει τις διάφορες υποθέσεις, αλλά και να δώσει στον άλλο να καταλάβει γιατί αυτό είναι το σωστό.

Με τους συναδέλφους του ήταν φίλος και η συνεργασία με όλους μας ήταν μέσα σε ένα πνεύμα αμοιβαίας εκτίμησης του ρόλου και της προσωπικότητας του καθενός. Εκτός από την επιστημονική του επάρκεια είχε αυτό που λέμε «πρακτικό μυαλό», που τον βοηθούσε να βρίσκει και να προτείνει λύσεις ακόμη και στα δύσκολα και να τις υλοποιεί με εξαιρετική ευκολία.

Ο Κώστας Ψαράκης διάβαζε πολύ και του άρεσε, εκτός από το καθαρά αρχαιολογικό έργο, η έρευνα σε αρχεία, που είχαν σχέση με την τοπική Ιστορία και τις περιπέτειες των μνημείων σε ένα δύσκολο τόπο, όπως είναι η Κρήτη.

Ασχολήθηκε με ανασκαφές, αναστηλώσεις μνημείων, συντήρηση και καταγραφή αρχαίων και κειμηλίων, ενώ είναι αμέτρητες οι αυτοψίες σε κάθε γωνιά του νομού. Πήρε μέρος σε συνέδρια, έγραψε άρθρα για αρκετές τοιχογραφημένες εκκλησίες, για το φρούριο του Φιρκά, για τα Νεώρια και πολλά άλλα μνημεία.

Ήταν πρωτοποριακή η μελέτη του για τον σημαντικό ζωγράφο Γεώργιο Πολάκη, που ακολούθησε στο νησί τις σύγχρονες τάσεις στην εκκλησιαστική ζωγραφική του 19ου και 20ού αιώνα. Ουσιαστικά άνοιξε ένα άγνωστο για την Κρήτη κεφάλαιο, καταγράφοντας ένα απίστευτο αριθμό από έργα του ζωγράφου, διασπαρμένα στα πιο απίθανα σημεία, όπου τον αναζήτησε επίμονα , χωρίς να λογαριάζει κόπους.

Τα τελευταία χρόνια είχε μετακινηθεί στον Δήμο Χανίων, όπου και εκεί προσπάθησε και κατάφερε να «περάσει» κάποιες θέσεις για αρκετά σοβαρά θέματα. Ο Κώστας ήταν ένας σπάνιος χαρακτήρας, έντιμος και ειλικρινής σε όλες του τις σχέσεις, επίμονος στις απόψεις του και πάντα πρόθυμος να βοηθήσει, ακόμη και εθελοντικά στην υλοποίησή τους, πάντα με ένα πλατύ χαμόγελο. Έκανε τα πάντα για την εξαίρετη Οικογένεια του και τους πολλούς φίλους του, παραμερίζοντας πολλές φορές τον εαυτό του. Το τελευταίο διάστημα πέρασε μια πολύ επώδυνη ασθένεια, που την αντιμετώπισε με καρτερία, χωρίς να θέλει να στεναχωρήσει τους γύρω του, γνωρίζοντας όμως ότι το τέλος ήταν κοντά.

Την Κυριακή, στην εκκλησία των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, θα τον θυμηθούμε και πάλι, καθώς συμπληρώνεται χρόνος από τότε που έφυγε για το ταξίδι χωρίς γυρισμό, χωρίς να ξεχνούμε πως «Δίκαιοι εις τον αιώνα ζώσι». Και ο Κώστας ήταν ένας από αυτούς. Και αν η και η απουσία του είναι ήδη αισθητή σε μια εποχή που είχε ακόμη πολλά να προσφέρει, η μνήμη του θα παραμένει άσβηστη σε όσους είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν.

* Ο Μιχάλης Ανδριανάκης είναι αρχαιολόγος στην Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.