More

    Διαμαντής Δαφνής: Η ανδρική, η γυναικεία αλλά και η… ανεξήγητη υπογονιμότητα!

    Στις μέρες μας η υπογονιμότητα απασχολεί ολοένα και περισσότερα ζευγάρια, τόσο σε επίπεδο χώρας, όσο και σε επίπεδο Κρήτης, με τους ειδικούς να έχουν εντοπίσει τους λόγους, που οδηγούν στην “αλήθεια των αριθμών”!  Στην Ελλάδα έχουμε μεγάλο και σοβαρό πρόβλημα υπογεννητικότητας με σίγουρες συνέπειες στο μέλλον.

    Οι γεννήσεις στην χώρα  κατά το περασμένο έτος ανήλθαν στις 87.074,  33.812 δηλαδή λιγότερες από τους θανάτους, όπως μας αποκαλύπτει ο Κλινικός Εμβρυολόγος PhD και Επιστημονικός Διευθυντής του Μεσογειακού Κέντρου Γονιμότητας, κ. Διαμαντής Δαφνής, σε μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση που κάναμε μαζί του. Τι συμπέρασμα βγάλαμε…; Ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο σύνθετα και αποθαρρυντικά, αν αφουγκραστεί κάποιος τους ειδικούς, κι αν ακολουθήσει τα σωστά βήματα, μακριά από στερεότυπα, ταμπού και προκαταλήψεις…

    Ποια είναι τα ποσοστά υπογονιμότητας στην Ελλάδα και περισσότερο συγκεκριμένα στην Κρήτη και ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν προς αυτή την κατεύθυνση;

    Τα πρόσφατα δημογραφικά στοιχεία συνθέτουν ένα αρνητικό σενάριο αναφορικά με τη γονιμότητα καθώς οι γεννήσεις στη χώρα μας ανήλθαν στις 87.074, δηλαδή 33.812 λιγότερες από τους θανάτους. Στην Ελλάδα έχουμε μεγάλο και σοβαρό πρόβλημα υπογεννητικότητας με σίγουρες συνέπειες στο μέλλον. Ένα ποσοστό 17-20% ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας (περίπου 300.000 ζευγάρια). Νέοι άνθρωποι (25-40 ετών) μαστίζονται από υψηλή ανεργία της τάξης του 30-40% ή παρέχουν μερική ή ανασφάλιστη εργασία. Μέσα σε αυτό το δύσκολο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον, τα ζευγάρια είναι αναγκασμένα να μεταθέσουν την απόκτηση παιδιού στο μέλλον ή  να παραμείνουν σε ένα μόνο παιδί. Η μέση ηλικία μητέρων στο πρώτο τους παιδί είναι σήμερα τα 34 χρόνια με αποτέλεσμα, ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών να μην μπορέσει να κάνει δεύτερο παιδί. Επίσης η μετάθεση της μητρότητας αυξάνει τις αναπαραγωγικές δυσκολίες, το ποσοστό αποβολών και μαιευτικών συμβάντων και τελικά την ανάγκη αναζήτησης υπηρεσιών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.

     

    Οι παράγοντες στους οποίους “αναζητάμε” την αιτία της  υπογονιμότητας…

    Ο χαμηλός «δείκτης» γονιμότητας, αρχικά εξετάζεται σε επίπεδο ατόμου και έπεται σε επίπεδο ζευγαριού…;  Πόσο «ξεκάθαρο» είναι αυτό, για ένα ζευγάρι που έρχεται σε πρώτη επαφή μ΄εσάς…;

    Στην πρώτη επαφή με τα ζευγάρια διερευνάται η πιθανή αιτία υπογονιμότητας και στους δύο συντρόφους. Ακολουθούν εξετάσεις ανάλογα με τα στοιχεία του ιστορικού του ζεύγους, τόσο στον άντρα όσο και στη γυναίκα. Αν το ζευγάρι έχει ήδη υποβληθεί σε εξετάσεις που παραπέμπουν σε κάποιο πρόβλημα (π.χ. χαμηλή κινητικότητα στο σπέρμα – ασθενοσπερμία) τότε είναι πιο στοχευόμενη η θεραπεία. Υφίστανται συχνά το φαινόμενο να είναι όλοι οι παράμετροι του ζευγαριού φυσιολογικοί κατατάσσοντας  τα ζευγάρια στο γκρουπ της ανεξήγητης υπογονιμότητας. Σε αυτά τα ζευγάρια απαιτείται περισσότερη διερεύνηση για την εξεύρεση πιθανού παράγοντα υπογονιμότητας.

    “Με την πάροδο του χρόνου μειώνεται η ποσότητα αλλά και η ποιότητα των ωαρίων, με αποτέλεσμα μετά τα 35 χρόνια να έχει μειωθεί η γονιμοποιητική ικανότητα της γυναίκας σε ποσοστό 35% – 45%. Αντιστρόφως ανάλογα όμως, αυξάνονται τα χρωμοσωμιακά προβλήματα που παρουσιάζουν. Αποτέλεσμα αυτού, η αύξηση του αριθμού των αποβολών αλλά και της πιθανότητας τα μωρά που θα γεννηθούν να παρουσιάζουν κάποιες ανωμαλίες”

    Έχω την αίσθηση πως η «υπογονιμότητα» ως έννοια,  έχει συνδυαστεί κυρίως με την γυναίκα, χωρίς κάτι τέτοιο να είναι απολύτως σωστό, το αντίθετο ίσως θα μπορούσε κάποιος να πει ότι συμβαίνει. Εξακολουθούν να υπάρχουν «ταμπού» στην κοινωνία γύρω από αυτό το ζήτημα και αν «ναι», πως τ ΄αντιμετωπίζετε εσείς ως «κέντρο»;   

    Είναι πλέον σαφές με όλες τις σύγχρονες μελέτες ότι η υπογονιμότητα δεν αποτελεί αποκλειστικά γυναικείο πρόβλημα. Περίπου  στο 40 – 50% των υπογόνιμων ζευγαριών το πρόβλημα οφείλεται στον αντρικό παράγοντα με την πιο συχνή αιτία υπογονιμότητας την αδυναμία του οργανισμού να παράγει ικανοποιητικό αριθμό υγιών σπερματοζωαρίων. Τα αίτια υπογονιμότητας που αφορούν αποκλειστικά τη γυναίκα, θεωρείται πως επηρεάζουν περίπου 35% την υπογονιμότητα ενός ζευγαριού και αντίστοιχα το ίδιο ποσοστό (35%) ισχύει αποκλειστικά για τα αντρικά αίτια. Ωστόσο η πιθανότητα για συνδυαστική υπογονιμότητα του ζεύγους ανέρχεται στο 20-30%. Ευτυχώς, τέτοιου είδους στερεότυπα που στιγματίζουν τις γυναίκες ως υπαίτιες υπογονιμότητας έχουν αρχίσει να εκλείπουν τα τελευταία χρόνια. Στο Μεσογειακό Κέντρο Γονιμότητας προσπαθούμε να επιλύσουμε τα προβλήματα υπογονιμότητας του ζευγαριού σαν ολότητα, χωρίς μεμονωμένους «υπαιτίους».

    Με τον ιδρυτή του Μεσογειακού Ινστιτούτου Γονιμότητας Δρ. Ιωάννη Γιακουμάκη και τον Κωνσταντίνο Καστρινάκη – Χειρουργό Γυναικολόγο / Γυναικολόγο Αναπαραγωγής

    Να μιλήσουμε λίγο πιο συγκεκριμένα για την ανδρική αλλά και την γυναικεία υπογονιμότητα, ξεκινώντας από τους άνδρες. Ποιος είναι ο πλέον ασφαλής δρόμος, για να μάθει κάποιος άνδρας αν αντιμετωπίζει κάποιο τέτοιο πρόβλημα και ποια είναι τα προτεινόμενα βήματα…;

    Οι αρχικές εξετάσεις που πρέπει να πραγματοποιήσει ο άντρας για τον έλεγχο της υπογονιμότητάς του είναι το σπερμοδιάγραμμα και η καλλιέργεια σπέρματος. Το σπερμοδιάγραμμα είναι η πρώτη και ίσως η σημαντικότερη εξέταση εκτίμησης της γονιμότητας του άντρα. Κατά την εξέταση ελέγχονται τα ποσοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος, όπως ο συνολικός αριθμός σπερματοζωαρίων και ο όγκος σπέρματος, καθώς και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του όπως ανωμαλίες στη μορφή και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Η σπερμοληψία γίνεται εύκολα και με ασφάλεια είτε στον χώρο του κέντρου είτε με παράδοση του δείγματος από το σπίτι εντός 20-25 λεπτών. Τα αποτελέσματα αφορούν όλες τις κύριες παθήσεις του σπέρματος (π.χ. Αζωοσπερμία, Ολιγοσπερμία, Ασθενοσπερμία κ.λ.π.) και αποστέλλονται εντός 24 ωρών. Η καλλιέργεια σπέρματος είναι μία εξέταση που γίνεται στο εργαστήριο συμπληρωματικά, αν κριθεί απαραίτητο, με σκοπό να εντοπιστούν πιθανοί παθογόνοι μικροοργανισμοί που μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη στο ουροποιογενετικό σύστημα. Εάν ανευρεθεί κάποιο παθογόνο μικρόβιο, ακολουθεί αντιβιόγραμμα με λίστα αντιβιοτικών ουσιών στις οποίες είναι ευαίσθητος ο μικροοργανισμός για αντιμετώπισή του.

    Ανδρικός καρκίνος, γονιμότητα και η ασφαλής λύση της κρυοσυντήρησης σπέρματος!

    Ακούγοντας κάποιος τη λέξη «καρκίνος» και «κακοήθεια», το πρώτο πράγμα που πιθανότατα να του έρθει στο μυαλό, είναι πως «εγώ, δεν θα μπορέσω ποτέ να γίνω πατέρας» στην προκειμένη περίπτωση. Τι απαντά η επιστήμη σε αυτό…;

    Αυτός είναι ένας πολύ λογικός φόβος, η επιστήμη όμως είναι πλέον σε θέση να τον εξαλείψει μέσα από εξελιγμένες τεχνικές μεθόδους κρυοσυντήρησης γαμετών, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα της ασφαλούς φύλαξής τους με στόχο τη διατήρηση της γονιμότητά τους για μελλοντική χρήση. Η κρυοσυντήρηση δεν σχετίζεται με την ανάπτυξη συγγενών ή άλλων εμβρυικών ανωμαλιών. Το σπέρμα μπορεί να παραμείνει σε αυτή την κατάσταση θεωρητικά επ’ αόριστο. Μάλιστα, έχει καταγραφεί επιστημονικά κύηση με τη χρήση κρυοσυντηρημένου σπέρματος εικοσαετίας, ενώ και το 95% περίπου των ωαρίων επιβιώνουν μετά την απόψυξη επιτυγχάνοντας ποσοστά γονιμοποίησης αντίστοιχα με αυτά των φρέσκων ωαρίων.

    Σε ότι αφορά την γυναικεία υπογονιμότητα τα πράγματα είναι  «διαφορετικά»; Σε αυτή την κατεύθυνση, θα επαναλάβω το ερώτημα: ποια είναι τα προτεινόμενα «βήματα» που πρέπει ν΄ ακολουθήσει μια κοπέλα και πάνω σε ποια «ερωτήματα» θα πρέπει να αναζητήσει απαντήσεις;

    Στις γυναίκες τα πιθανά προβλήματα είναι λίγο πιο σύνθετα. Οι βασικοί λόγοι γυναικείας υπογονιμότητας είναι οι εξής:

    1.Ηλικία:Η βιολογική ηλικία της γυναίκας επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του ωαρίου. Η κορύφωση  της γυναικείας γονιμότητας είναι στα  20-25 έτη και ακολουθεί σταδιακή μείωσή της που γίνεται δραστική μετά τα 35 έτη. Αυτή η μείωση της γονιμότητας είναι υπαρκτή παρά την ομαλή έμμηνο ρύση που μπορεί να έχει μια γυναίκα μετά την ηλικία των 40 ετών. 2.Σαλπιγγικός Παράγοντας: Οι σάλπιγγες μπορεί να είναι μη διαβατές (κλειστές) ή να διατεταμένες (υδροσάλπιγγες). 3.Ωοθηκικός Παράγοντας: Οι διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας που προκαλούνται και από το  σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ωοθηκική ανεπάρκεια είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει αρνητικά την πιθανότητα σύλληψης. Επίσης διαταραχές βάρους (υπέρβαρες ή λιποβαρείς) αποτελούν το 40% των γυναικείων προβλημάτων. 4.Ενδομήτριος Παράγοντας: Τα ινομυώματα παρουσιάζονται σε συχνότητα 40% και ειδικά αυτά που προβάλουν στην κοιλότητα της μήτρας ευθύνονται για 50% μείωσης της πιθανότητας κύησης. Η ύπαρξη ενδομητρικών πολύποδων μειώνουν την πιθανότητα κύησης. Σε κάποιες περιπτώσεις και φυσιολογία της μήτρας (μονόκερως, δίκερως, δίδελφυς) ενδέχεται να μειώσει την πιθανότητα σύλληψης. 5. Ενδομητρίωση: H ενδομητρίωση είναι μια νόσος κατά την οποία έκτοπος ενδομήτριος ιστός (κύτταρο) αναπτύσσεται σε άλλες θέσεις πλην της ενδομήτρια κοιλότητας. Οι πιο συχνές θέσεις εμφάνισης είναι οι ωοθήκες, η κοιλιακή χώρα, οι σάλπιγγες και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις στην ουροδόχο κύστη και στο έντερο. Θεωρείται βάση ερευνών, ότι το 18% των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία και 30% γυναικών με υπογονιμότητα πάσχουν  από ενδομητρίωση

    “Είναι σαφές με όλες τις σύγχρονες μελέτες ότι η υπογονιμότητα δεν αποτελεί αποκλειστικά γυναικείο πρόβλημα. Περίπου  στο 40 – 50% των υπογόνιμων ζευγαριών το πρόβλημα οφείλεται στον αντρικό παράγοντα με την πιο συχνή αιτία υπογονιμότητας την αδυναμία του οργανισμού να παράγει ικανοποιητικό αριθμό υγιών σπερματοζωαρίων”

    Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται ολοένα και περισσότερο το «κοινωνικό» – αν θέλετε – φαινόμενο οι γυναίκες για λόγους όπως π.χ. καριέρας, να καθυστερούν την μητρότητα και στην συνέχεια, όταν έρχεται η «σωστή» γι΄ αυτές τις κοπέλες  ώρα, τα πράγματα να μην εξελίσσονται ομαλά. Τι σχολιάζετε ως προς το «φαινόμενο» και ποια είναι η επιστημονική σας τοποθέτηση, πάνω σε αυτό, ως προς την αντιμετώπιση πιθανών «επιπλοκών»;

    Η καθυστέρηση απόκτησης παιδιού έχει επηρεαστεί από τον σύγχρονο τρόπο ζωής με σημαντικότερες επιρροές επαγγελματικά και οικονομικά ζητήματα. Μελέτες έχουν δείξει ότι πλέον οι γυναίκες σκέφτονται την απόκτηση παιδιού μετά το 35ο έτος της ηλικίας τους. Αυτό μπορεί να οφείλεται ωστόσο και στην ελλιπή ενημέρωση που υπάρχει σχετικά με τον καθοριστικό ρόλο που παίζει η ηλικία στον τομέα  της γυναικείας υπογονιμότητας. Με την πάροδο του χρόνου μειώνεται η ποσότητα αλλά και η ποιότητα των ωαρίων, με αποτέλεσμα μετά τα 35 χρόνια να έχει μειωθεί η γονιμοποιητική ικανότητα της γυναίκας σε ποσοστό 35% – 45%. Αντιστρόφως ανάλογα όμως, αυξάνονται τα χρωμοσωμιακά προβλήματα που παρουσιάζουν. Αποτέλεσμα αυτού, η αύξηση του αριθμού των αποβολών αλλά και της πιθανότητας τα μωρά που θα γεννηθούν να παρουσιάζουν κάποιες ανωμαλίες. Για την αποφυγή τέτοιων ανεπιθύμητων φαινομένων, απάντηση αποτελεί και σε αυτή την περίπτωση η κρυοσυντήρηση ωαρίων ώστε όταν η γυναίκα επιθυμεί / μπορεί να κάνει παιδί, τα ωάρια να αποψυχθούν και να γονιμοποιηθούν στο εργαστήριο. Η ηλικία στην οποία ενδείκνυται μια γυναίκα να επιλέξει την τεχνική αυτή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και σχετίζεται κυρίως με τους λόγους για τους οποίους θέλει να παρατείνει τη γονιμότητά της. Αν εκτιμήσουμε αποκλειστικά τους ιατρικούς παράγοντες, η απάντηση είναι όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα. Η ιδανική ποιότητα ωαρίων παρατηρείται στην ηλικία των 18 – 25 ετών.

    Ποιους θα χαρακτηρίζατε ως τους μεγαλύτερους «εχθρούς» της γονιμότητας στις μέρες μας;

    Πέρα από τους ιατρικούς λόγους, δηλαδή προβλήματα υγείας ή ιατρικές θεραπείες και φαρμακευτικές αγωγές που προκαλούν υπογονιμότητα, μεγάλοι εχθροί της γονιμότητας είναι ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι αλλαγές στις συνήθειες μας που μπορεί να την επηρεάζουν χωρίς να το γνωρίζουμε. Η εκτεταμένη χρήση του Η/Υ στον επαγγελματικό μας χώρο, σε συνδυασμό με το έντονο εργασιακό στρες είναι ο πρώτος και σημαντικότερος παράγοντας στην κατηγορία αυτή. Για παράδειγμα το στρες μπορεί να αλληλεπιδράσει με συγκεκριμένες ορμόνες που είναι απαραίτητες στην παραγωγή σπερματοζωαρίων. Το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ ακολουθούν αμέσως μετά στη λίστα. Το αλκοόλ μειώνει τα επίπεδα της τεστοστερόνης καθώς και την παραγωγή σπερματοζωαρίων. Το κάπνισμα είναι επιβλαβές με την σειρά του στην συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων πάντα σε σύγκριση με άνδρες που δεν καπνίζουν. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σημειωθεί πως μελέτες έχουν δείξει μικρότερης κλίμακας επιπτώσεις και στους παθητικούς καπνιστές! Επιπλέον, η υπερέκθεση σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά στοιχεία όπως βιομηχανικά χημικά, βαρέα μέταλλα, ακτινοβολίες, μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες βλάβες. Ακόμη, η υπερθέρμανση των όρχεων είναι ένα φαινόμενο που αυξάνεται με το πέρασμα του χρόνου. Η καθιστική ζωή, τα ζεστά μπάνια, η γενικότερη αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, τα ‘νέα’ πιο στενά ενδύματα κ.α. αυξάνουν τη θερμοκρασία στο όσχεο με αποτέλεσμα να μειώνεται παροδικά ο αριθμός των σπερματοζωαρίων. Τελευταίο και καθόλου αμελητέο είναι το σωματικό μας βάρος. Οι ορμονικές αλλαγές που προκαλεί η παχυσαρκία έχουν επίπτωση στη γονιμότητα.

     

    Υπάρχει κενό ενημέρωσης! Πολλά ζευγάρια αγνοούν τις θεραπευτικές δυνατότητες της ιατρικής τεχνολογίας… 

    Γενικότερα κ. Δαφνή, πόσο ενημερωμένος είναι ο κόσμος (άνδρες και γυναίκες) πάνω στα θέματα γονιμότητας, τα οποία όπως δείχνουν και τα επίσημα στοιχεία, αναδεικνύονται σε κυρίαρχα της εποχής…

    Δυστυχώς, το ευρύ κοινό είναι ελλιπώς ενημερωμένο σε θέματα γονιμότητας, εντείνοντας το διαρκώς αυξανόμενο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας μας. Έτσι, παρά την ύπαρξη λύσεων,  πολλά ζευγάρια αγνοούν τις θεραπευτικές δυνατότητες της ιατρικής τεχνολογίας και παραμένουν  αποκλεισμένα από τα κέντρα θεραπείας.

    “Η μετάθεση της μητρότητας αυξάνει τις αναπαραγωγικές δυσκολίες, το ποσοστό αποβολών και μαιευτικών συμβάντων και τελικά την ανάγκη αναζήτησης υπηρεσιών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής”

    Η παρατεταμένη οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας, σε συνδυασμό με τα νέα δεδομένα που έχει δρομολογήσει στην καθημερινότητα μας ο covid-19 , «αφήνουν» σε εκκρεμότητα τέτοιας φύσεως ζητήματα, όπως είναι η γονιμότητα; Αν η απάντηση σας είναι «ναι», ποιοι είναι οι κίνδυνοι που υπάρχουν από μια τέτοια επιλογή…;

    Στα χρόνια της οικονομικής ύφεσης και στο ασταθές περιβάλλον που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία του ιού SARS-CoV-2, οι κύκλοι εξωσωματικής έχουν μειωθεί σημαντικά σε ποσοστά της τάξης του 40-50%. Αυτό, ασφαλώς συνεπάγεται λιγότερες γεννήσεις και επιδεινώνει το μεγάλο πρόβλημα υπογεννητικότητας στην Ελλάδα, με σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες.

     

     

     

    ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

    Χανιά: Σμπαράλια δυο αυτοκίνητα στη λεωφόρο Σούδας μετά από σφοδρή σύγκρουση (pics)

    Τα χειρότερα γλίτωσαν οι επιβάτες δυο οχημάτων τα οποία συγκρούστηκαν με σφοδρότητα πριν από λίγο στη λεωφόρο Σούδας στα ΧανιάΤο τροχαίο σημειώθηκε λίγο πριν...

    Δεκαπενταύγουστος: Μάσκα και αποστάσεις στις εκκλησίες για τους πιστούς

    Έκκληση στους πιστούς από τον Νίκο Χαρδαλιά – Ποια είναι τα μέτρα που θα ισχύσουν τον Δεκαπενταύγουστο – Αναμένεται μήνυμα από το 112Με μάσκες, τήρηση των...

    Αυξήθηκε ξανά ο αριθμός των νέων κρουσμάτων στην Ελλάδα – 2 ακόμα νεκροί

    Στα 254 είναι τα κρούσματα σήμερα 14/8 στην Ελλάδα, όπως τα ανακοίνωσε ο ΕΟΔΥ. Σύμφωνα με την ενημέρωση έχουν καταγραφεί δύο νέοι θάνατοι από κορονοϊό.Συνολικά, οι νεκροί στην...

    Συμβούλιο των ΥΠΕΞ: «Χαστούκι» στον Ερντογάν – Πλήρης αλληλεγγύη της ΕΕ στην Ελλάδα

    Τέσσερα ήταν τα θέματα που βρέθηκαν στην ατζέντα του έκτακτου ΣυμβουλίουΤην πλήρη υποστήριξή τους στην Ελλάδα εξέφρασαν οι 27 υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,...