«Λαϊκή Συσπείρωση Πλατανιά»: «Κοροϊδία» η έκπτωση της ΔΕΥΑΒΑ μετά τις αυξήσεις

Καταγγελία για διαδοχικές επιβαρύνσεις σε ύδρευση και άρδευση – Ζητούν ουσιαστική μείωση τιμολογίων και στήριξη των ευάλωτων ομάδων

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Η πρόσφατη ανακοίνωση της ΔΕΥΑΒΑ για «έκπτωση συνέπειας» 15% στους λογαριασμούς ύδρευσης και άρδευσης, με πρόσθετες εκπτώσεις έως 22% για όσους χρησιμοποιούν στάγδην άρδευση, παρουσιάστηκε από τη Δημοτική Αρχή του Δήμου Πλατανιά, τον δήμαρχο Γιάννη Μαλανδράκη και τον πρόεδρο της Επιχείρησης, Ευτύχη Μαυρογένη, ως μέτρο ανακούφισης για τους αγρότες και συνολικά για τους καταναλωτές.

Ανακούφιση από τι; Αυτό είναι ένα κρίσιμο ερώτημα, στο οποίο θα πρέπει να δώσουν πειστική απάντηση.

Καταρχάς, η έκπτωση δεν είναι μια γενική μείωση τιμολογίων, αλλά ένα υπό όρους κίνητρο, που προϋποθέτει εμπρόθεσμη πληρωμή και είτε άρδευση σε έκταση κάτω του ενός στρέμματος, είτε πιστοποίηση της στάγδην άρδευσης από γεωπόνο. Η ΔΕΥΑΒΑ ανακοίνωσε ακόμη ότι το νέο αυτό καθεστώς θα εφαρμοστεί από 1ης Ιουλίου 2026.

Αν δει κανείς τη συνολική εικόνα των τελευταίων ετών, προκύπτει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που επιχειρείται να παρουσιαστεί: όχι «ελάφρυνση», αλλά διαδοχικές και σημαντικές επιβαρύνσεις για δημότες, επαγγελματίες και αγρότες, τόσο στα πάγια όσο και στις χρεώσεις κατανάλωσης.

Η ίδια η ΔΕΥΑΒΑ, στην απόφαση του 2023 για τον λεγόμενο «εξορθολογισμό» των τιμολογίων, παραδέχεται ότι επιδίωκε να εξασφαλίσει επιπλέον περίπου 1,2 εκατ. ευρώ, επικαλούμενη το ενεργειακό κόστος, την αύξηση της τιμής νερού από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης και τη γενική ανάγκη «ανάκτησης κόστους». Ουσιαστικά, δηλαδή, οι αυξήσεις δεν ήταν ένα μικρό τεχνικό «νοικοκύρεμα», αλλά συνειδητή μεταφορά μεγάλου βάρους στις πλάτες των καταναλωτών.

Στην άρδευση, η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Το 2021 το πάγιο ήταν 3 ευρώ ανά εξάμηνο. Το 2023 ανέβηκε στα 7 ευρώ ανά εξάμηνο. Πλέον, ανέρχεται στα 8 ευρώ ανά εξάμηνο. Δηλαδή, μέσα σε λίγα χρόνια το πάγιο σχεδόν τριπλασιάστηκε. Στην τιμή ανά κυβικό, οι αυξήσεις είναι επίσης βαριές. Στη Δημοτική Ενότητα Πλατανιά η χρέωση πήγε από 0,22 ευρώ το 2021, στα 0,25 ευρώ το 2023 και στα 0,32 ευρώ το 2026. Στη Δημοτική Ενότητα Κολυμπαρίου από 0,29 πήγε στα 0,25 και στη συνέχεια στα 0,39 ευρώ. Στη Δημοτική Ενότητα Μουσούρων από 0,11 ευρώ ανέβηκε στα 0,25 και μετά στα 0,32 ευρώ. Στη Δημοτική Ενότητα Βουκολιών από 0,18 ευρώ πήγε στα 0,25 και στη συνέχεια επίσης στα 0,32 ευρώ. Αυτές δεν είναι «διορθώσεις». Είναι μεγάλες αυξήσεις, και μάλιστα σε μια υπηρεσία κρίσιμη για την πρωτογενή παραγωγή.

Ακόμη κι αν δεχθεί κανείς την πιο ευνοϊκή εκδοχή της πρόσφατης ανακοίνωσης, δηλαδή ότι η έκπτωση 15% λειτουργεί στο σύνολο της επιβάρυνσης, πάλι η εικόνα δεν σώζεται. Στη Δημοτική Ενότητα Πλατανιά, η τιμή των 0,32 ευρώ πέφτει θεωρητικά στα 0,272 ευρώ, που παραμένει αισθητά υψηλότερη από τα 0,22 ευρώ του 2021. Στη Δημοτική Ενότητα Κολυμπαρίου, τα 0,39 ευρώ υποχωρούν στα 0,3315 ευρώ, πάλι πάνω από τα 0,29 ευρώ του 2021. Στη Δημοτική Ενότητα Μουσούρων, ακόμη και μετά την έκπτωση, η καθαρή χρέωση μένει πολλαπλάσια της παλιάς τιμής. Στη Δημοτική Ενότητα Βουκολιών, το ίδιο. Και όλα αυτά χωρίς να υπολογιστεί ότι τα πάγια έχουν ήδη εκτιναχθεί.

Στην ύδρευση, η μεταβολή ήταν εξίσου ουσιαστική. Το 2021 υπήρχαν διαφορετικές κλίμακες με χαμηλότερα πάγια για οικιακή χρήση και με πιο περιορισμένη κλιμάκωση. Από το 2023 η ΔΕΥΑΒΑ πέρασε σε νέο σχήμα τιμολογίων Α, Β και Γ, με ενιαίο πάγιο ύδρευσης 9 ευρώ και πάγιο αποχέτευσης 7 ευρώ, ενώ στα πιο πρόσφατα συγκριτικά στοιχεία εμφανίζονται πλέον νέα πάγια, 10 και 8 ευρώ αντίστοιχα. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν νέες κατηγορίες κατανάλωσης: το παλιό 0-30 μ³ «έσπασε» σε 0-15 και 16-30 μ³, ενώ το 121-240 μ³ αντικαταστάθηκε από δύο πιο επιθετικές βαθμίδες, 121-180 και 181+ μ³. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί η ΔΕΥΑΒΑ δεν άλλαξε μόνο νούμερα, άλλαξε και τη δομή της χρέωσης με τρόπο που κάνει πολύ ακριβότερη όχι μόνο την υψηλή, αλλά και τη μεσαία κατανάλωση, στην οποία εμπίπτουν πολλά νοικοκυριά.

Τα παραδείγματα μιλούν από μόνα τους. Στο τιμολόγιο Α, η κλίμακα 31-60 μ³ από 0,45 ευρώ πήγε στα 0,55 ευρώ. Η κλίμακα 61-120 μ³ από 0,65 πήγε στα 0,80 ευρώ. Εκεί που μέχρι το 2021 η κατανάλωση 121-240 μ³ χρεωνόταν με 0,80 ευρώ, από το 2023 και μετά το τμήμα 121-180 μ³ ανεβαίνει στο 1,10 ευρώ, ενώ πάνω από τα 181 μ³ φτάνει στο 1,45 ευρώ. Στο τιμολόγιο Β, η αύξηση είναι αντίστοιχη: από τα 0,45 ευρώ στα 31-60 μ³ πήγαμε στα 0,55, ενώ από τα 0,65 ευρώ για κατανάλωση άνω των 61 μ³ περάσαμε σε 0,80, 1,10 και 1,45 ευρώ σε διαδοχικές βαθμίδες. Στο τιμολόγιο Γ, που αφορούσε περιοχές με χαμηλότερες ιστορικά χρεώσεις, η μεταβολή είναι ακόμη πιο απότομη: από 0,17 ευρώ έως τα 60 μ³, 0,35 ευρώ για 61-120 μ³ και 0,50 ευρώ για 121+ μ³, περάσαμε σε έξι κλιμάκια που ξεκινούν από 0,20 ευρώ και φτάνουν έως 1,10 ευρώ. Με άλλα λόγια, η ΔΕΥΑΒΑ όχι μόνο αύξησε τιμές, αλλά «άπλωσε» και την επιβάρυνση σε περισσότερες βαθμίδες κατανάλωσης, επιβαρύνοντας σημαντικά τα περισσότερα νοικοκυριά.

Η ΔΕΥΑΒΑ επικαλείται συγκεκριμένους λόγους: ενεργειακό κόστος, αυξημένη τιμή αγοράς νερού, υποχρέωση ανάκτησης κόστους και οικονομική βιωσιμότητα. Αυτά είναι υπαρκτά ζητήματα. Δεν είναι, όμως, άλλοθι για να βαφτίζεται «κοινωνική πολιτική» μια έκπτωση που έρχεται αφού έχει προηγηθεί μια αλληλουχία σημαντικών αυξήσεων. Η «έκπτωση συνέπειας» δεν επιστρέφει όσα χάθηκαν. Δεν ακυρώνει τα αυξημένα πάγια. Δεν μειώνει οριζόντια τις χρεώσεις. Δεν αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο. Και, κυρίως, δεν αλλάζει το βασικό γεγονός ότι η τιμολογιακή πολιτική της ΔΕΥΑΒΑ τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ακριβότερη για τους πολλούς, καθώς αποδέχεται τη «λογική», το νερό από κοινωνικό αγαθό να γίνεται εμπόρευμα στο πλαίσιο κόστους – οφέλους και ενίσχυσης της ανταποδοτικότητας, μετακυλίοντας ξανά τα βάρη στις πλάτες των πολλών.

Αυτός είναι και ο λόγος που η σημερινή προβολή της «έκπτωσης» αποτελεί, στην ουσία, κοροϊδία. Διότι παρουσιάζεται ως παροχή κάτι που στην πραγματικότητα είναι ένας περιορισμένος, υπό όρους, μηχανισμός μερικής απορρόφησης ενός πολύ μεγαλύτερου κύματος ανατιμήσεων που έχει ήδη προηγηθεί. Πρώτα αυξάνεις σημαντικά το κόστος και μετά διαφημίζεις ως «στήριξη» μια μικρή έκπτωση σε όσους μπορούν να πληρώνουν στην ώρα τους. Αυτό δεν είναι κοινωνική ευαισθησία. Είναι κοροϊδία και επιλογή αύξησης της εισπραξιμότητας.

Η «Λαϊκή Συσπείρωση Πλατανιά» θεωρεί ότι οι δημότες, οι επαγγελματίες και οι αγρότες του Δήμου έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την πλήρη αλήθεια. Και η αλήθεια είναι απλή: τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν σταθερή άνοδο παγίων και χρεώσεων, νέα και αυστηρότερα κλιμάκια κατανάλωσης και μεταφορά του κόστους στους πολίτες. Η δε σημερινή «έκπτωση συνέπειας» δεν αναιρεί αυτή την πραγματικότητα. Την επιβεβαιώνει.

Η δική μας θέση είναι απλή και ξεκάθαρη: το νερό δεν είναι εμπόρευμα, είναι δημόσιο αγαθό. Και ως τέτοιο οφείλει να παρέχεται με επάρκεια, ποιότητα και, κυρίως, σε πραγματικά προσιτές τιμές ειδικά για τους πιο ευάλωτους.

Αν πράγματι η Δημοτική Αρχή του Δήμου Πλατανιά και η διοίκηση της ΔΕΥΑΒΑ ήθελαν να επιδείξουν κοινωνική ευαισθησία, δεν θα περιορίζονταν σε «εκπτώσεις συνέπειας» με προϋποθέσεις και όρους, αλλά θα προχωρούσαν σε ουσιαστικά μέτρα στήριξης των πιο ευάλωτων. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να υιοθετήσουν την πρόταση της «Λαϊκής Συσπείρωσης Πλατανιά» για απαλλαγές σε τρίτεκνους, πολύτεκνους και Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) και μειώσεις στην οικιακή κατανάλωση και την αγροτική παραγωγή.

Μια τέτοια επιλογή δεν είναι μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Είναι και ζήτημα πολιτικής ευθύνης, σε μια περίοδο που η ύπαιθρος ερημώνει, το κόστος ζωής αυξάνεται διαρκώς. Αντί, λοιπόν, για επικοινωνιακές «διορθώσεις» πάνω σε ήδη αυξημένα τιμολόγια, αυτό που απαιτείται είναι μια συνολικά διαφορετική πολιτική: μείωση του κόστους για τους πολλούς και ουσιαστική στήριξη όσων έχουν πραγματική ανάγκη.

Γιατί το νερό δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πεδίο είσπραξης. Είναι βασικό κοινωνικό δικαίωμα.

Για τη «Λαϊκή Συσπείρωση Πλατανιά»

Ανθούσης Δημήτρης
Ακρωτηριανάκης Αντώνης