Λασίθι | “Τετραήμερο Λόγου και Τέχνης” στον Άγιο Νικόλαο- Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Μετά την εορτή της πόλης του Αγίου Νικολάου στις 6 Δεκεμβρίου, το 2025 θα αποτελέσει την αφετηρία για την επαναφορά ενός τοπικού πολιτιστικού θεσμού, του «Τριημέρου Λόγου & Τέχνης» που υπήρξε για πολλές δεκαετίες βασική διοργάνωση που έφερε σε επαφή την πόλη και τον Δήμο με την Ιστορία και όλες τις μορφές του λόγου και των τεχνών και πρόσφερε τη δυνατότητα οργανικής διασύνδεσης με τις στοχαστικές και δημιουργικές εκφράσεις, τα πολιτικά διακυβεύματα και την πολιτιστική κινητικότητα και εξέλιξη της εποχής μας.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη λήξη του Β ́Π.Π. και του μεγάλου
αντιφασιστικού αγώνα που οδήγησε στη Νίκη των λαών με τη θυσία εκατομμυρίων
ανθρώπων που προκάλεσε η ναζιστική λαίλαπα, την ανείπωτη εμπειρία του
Ολοκαυτώματος και την καταστροφή που προξένησε το εθνοφυλετικό μίσος, οι
μεταπολεμικές γενιές που ακολούθησαν και ιδιαίτερα οι σημερινοί νέοι της γενιάς Ζ και
της ψηφιακής εποχής, έχουν την ύψιστη ηθική υποχρέωση να θυμούνται και να
κινητοποιούνται με τρόπο που ανταποκρίνεται στις αυξημένες προκλήσεις που
διαμορφώνει η ταραγμένη όψη του κόσμου μας και η ταυτόχρονη ανάγκη διαρκούς
αφύπνισης από τον «βαθύ ύπνο της λογικής που γεννά τέρατα».
Η ιστορική εμπειρία στη διάρκεια του «σκοτεινού» 20ου αι., τα βιώματα, τα τραύματα και
οι ζωντανές μαρτυρίες των ανθρώπων που επιβίωσαν, οι αγώνες όλων των γενεών της
μεταπολεμικής περιόδου για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και της Ειρήνης και
την εκπλήρωση των μεγάλων προσωπικών και κοινωνικών διεκδικήσεων με την πολιτική
στράτευση, την κοινωνική κινητοποίηση και τη συνδρομή της Επιστήμης , του Λόγου και
της Τέχνης συνδιαμόρφωσαν και ενίσχυσαν τα οράματα και καθοδήγησαν τους αγώνες
και τις προσδοκίες μας για ένα καλύτερο κόσμο.
Στην αυγή του 21ου αι. ο πλανήτης βιώνει τι μεγάλες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης,
της ανάδυσης των τεχνολογιών αιχμής με τις εφαρμογές και τις αβεβαιότητες της
αναδυόμενης τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και τη δημιουργία περιοχών γεωπολιτικής
αστάθειας και μεγάλων και δευρυνόμενων ανισοτήτων στην κατανομή των πόρων. Η
γενικευμένη πολιτική μεταλλαγή που προκαλείται από τη συγκέντρωση επιρροής στα
κέντρα οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος, επιτρέπει την επανεμφάνιση αυταρχικών και
ολοκληρωτικών νοοτροπιών, επιβάλλει εκλεκτικά τις προτεραιότητες των διεθνών ελίτ και
συντηρεί νέα πεδία συγκρούσεων και πολέμων που αποκαλύπτουν σταδιακή υποχώρηση
του ανθρωπισμού και των αξιών που κυριάρχησαν μεταπολεμικά μετά τη φρικτή εμπειρία
των δύο παγκόσμιων πολέμων.
Η υπεράσπιση της Μνήμης και ο αγώνας για την παγκόσμια Ειρήνη και τη δικαιότερη
αναδιανομή του πλούτου, η καλλιέργεια δημοκρατικής νοοτροπίας και συμμετοχικού
διαλόγου στη δημόσια συζήτηση και η διαμόρφωση μιας βαθιά ουμανιστικής παιδείας
και συνείδησης και ενός ανοικτού βλέμματος στον «άλλο», οφείλουν να αποτελέσουν
τα δικά μας προτάγματα και τη διαρκή συμβολή μας στον αγώνα για ένα καλύτερο
κόσμο που είναι εφικτός!

11 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 [Πέμπτη, 7.00 μμ]
Κεντρικός εκθεσιακός χώρος Αγίου Νικολάου [«Ειρηνοδικείο»]
Εγκαίνια παράλληλων εκθέσεων φωτογραφίας
>Κώστας Κουτουλάκης (1891-1974) :
Φωτογραφίζοντας την Ιστορία
Καταγραφή ωμοτήτων Κατοχής 1941-1944 στην Κρήτη
στο πλαίσιο της Κ.Ε.Δ.Ω.Κ. (επιτρ. Ν.Καζαντζάκη)
[Παραχώρηση αρχείου από τη φωτογραφική Συλλογή
του Δήμου Μαλεβιζίου Ηρακλείου]
> Άρτεμις Αλκαλάη (γεν.1957) :
Σπουδή πάνω στο τραύμα, τη μνήμη και την
απώλεια / Έλληνες Εβραίοι επιζώντες από το
Ολοκαύτωμα
Πρωτότυπη φωτογραφική καταγραφή της εικαστικού
Α. Αλκαλάη με τα πρόσωπα Εβραίων που επέζησαν
από τα στρατόπεδα εξόντωσης των ναζί στη διάρκεια
της φρίκης του Ολοκαυτώματος.
Ο δάσκαλος & λυράρης Δημήτρης Μυρ. Σγουρός , με τον Μανὀλη Κ. Πάγκαλο και τον Αλέξη
Τζανάκη στα λαούτα, ολοκληρώνουν μουσικά τη βραδιά με κομμάτια από την Κρητική
μουσική παράδοση αποτίνοντας φόρο τιμής σε όσους αγωνίστηκαν, σε όσους υπέφεραν ή
εξοντώθηκαν από τους ναζί, σε όσους θυσιάστηκαν ή επέζησαν κατά τους αγώνες για
ανθρώπινη αξιοπρέπεια και Ελευθερία στη διάρκεια του Β’ Π.Π. και της Κατοχής.

12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 [Παρασκευή, 7.00 μ.μ.]
Δημοτικό Κινηματοθέατρο RΕΧ – Άγιος Νικόλαος
1η ΗΜΕΡΑ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ, Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ,ΟΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ, Η ΜΝΗΜΗ
Α. ΟΜΙΛΙΕΣ-ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ :
>ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΣΟΥΡΗΣ, Ιστορικός-ερευνητής Ε.Ι.Ε.
Το ουτοπικό στοιχείο της Αντίστασης: Θησαυρός χωρίς όνομα;
>ΣΑΜΠΙΧΑ ΣΟΥΛΕΪΜΑΝ-Σύλλογος Γυναικών Δροσερού Ξάνθης
Η εξόντωση των Ρομά από τους ναζί και ο διαχρονικός αγώνας
για τα δικαιώματά τους.
>ΜΥΡΩΝ ΞΥΔΑΚΗΣ, Ιστορικός
Η πνευματική Αντίσταση κατά την Κατοχή και
οι οραματισμοί για το μέλλον.

>ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΘΑΣ, Δήμαρχος Διστόμου Βοιωτίας
Αντιπρόεδρος δικτύου μαρτυρικών πόλεων και χωριών Ελλάδας 1941-45
/ Ελληνικά Ολοκαυτώματα
Η Μνήμη και η διεκδίκηση.

Απονομή τιμητικής πλακέτας και τιμητικών διπλωμάτων στο Δίκτυο Μαρτυρικών
τόπων και τους Δημάρχους Διστόμου, Βιάννου, Ανωγείων, Κανδάνου
από τον Δήμαρχο Αγ. Νικολάου Κρήτης κ. Εμμανουήλ Γ. Μενεγάκη

Β. ΣΥΝΑΥΛΙΑ
Μαρία Κωστάκη, φιλόλογος:
Συμβολή στη διατήρηση της μνήμης
I.Καμπανέλλης και Μ. Θεοδωράκης
ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΑΝΤΟΥΡΗ:
«Η μπαλάντα του Μαουτχάουζεν»
Κύκλος τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη

13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 [Σάββατο, 7.00 μμ) Δημοτικό ΚινηματοΘέατρο RΕΧ – ́Αγιος Νικόλαος

2η ΗΜΕΡΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΚΕΙΜΕΝΑ, ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Α.ΟΜΙΛΙΕΣ-ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
>ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Συγγραφέας-δημοσιογράφος
Κι όμως, υπήρξε ποίηση μετά το Άουσβιτς.

Ο ρόλος της λογοτεχνίας στην απόδοση των γεγονότων
>Κράββα Βασιλική,
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
και Ανθρωπολογίας της Κατανάλωσης, Δ.Π.Θ.
Δύσκολες μνήμες: ηχηρές μαρτυρίες και
αφανείς στρατοπεδικές ιστορίες
> Έλενα Χουζούρη, Συγγραφέας-δημοσιογράφος
Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης:
Ιστορία-Μνήμη-Λογοτεχνία

Μαρία Κωστάκη, φιλόλογος:
Λογοτεχνικές αναφορές στο Ιαπωνικό τραύμα
του πυρηνικού ολέθρου.

>Χαιρετισμός του εκπροσώπου
της Ιαπωνικής Πρεσβείας της Αθήνας
Απονομή Τιμητικής πλακέτας από τον Δήμαρχο Αγίου Νικολάου
κ. Εμμανουήλ Γ. Μενεγάκη στον εκπρόσωπο της Πρεσβείας
Β.ΘΕΑΤΡΙΚΟ
«ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΧΙΡΟΣΙΜΑ», ΕΘΟΑΝ H Eρασιτεχνική Θεατρική Ομάδα Αγίου Νικολάου Κρήτης παρουσιάζει
σε θεατρικό αναλόγιο το συγκλονιστικό λογοτεχνικό έργο της Εντίτα Μόρρις (1959).
Επιλογή κειμένου-αποσπασμάτων: Κωστάκη Μαρία
Διαβάζουν τα μέλη : Μάντζου Αντιγόνη, Μασσάρου Ελίνα, Μαυροειδή Βίκυ,
Παπαδάκης Κωστής, Παπαδόπουλος Παύλος
Θεατρική επιμέλεια: Γωνιωτάκη Φωτεινή
Επιμέλεια Βίντεο: Παπαδάκης Κωστής
Μουσική επιμέλεια: Ευαγγελινάκης Χρήστος
Κατασκευές αντικειμένων σκηνικού: Καροφυλλάκη Αντιγόνη

14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025 [Κυριακή, 7.00 μμ.] Δημοτικό Κινηματοθέατρο RΕΧ – ́Αγιος Νικόλαος

3η ΜΕΡΑ: ΤΕΧΝΕΣ & ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ
Α.ΟΜΙΛΙΕΣ-ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
>Οδυσσέας Ν. Σγουρός, Aρχιτέκτονας ΕΜΠ
Οι τέχνες και ο πόλεμος την εποχή της νεωτερικότητας.

>Ηρακλής Παπαϊωάννου (MOMus/ΜΦΘ/Μουσείο φωτ. Θεσ.)
Η φωτογραφία ως ιστορικό τεκμήριο:
παλιά διδάγματα-νέες προκλήσεις.
>Ασσαέλ Ανδρέας, Ηλεκτρ. Μηχανικός
Τα Κάτεργα του θανάτου. Το έγκλημα της Καρυάς.

> Άρτεμις Αλκαλάη, Εικαστικός
Πορτρέτα Ελλήνων Εβραίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος