Συναγερμός πριν το Πάσχα | Φόβοι για νέα έκρηξη ευλογιάς των αιγοπροβάτων

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για τον κίνδυνο νέας αναζωπύρωσης της ευλογιάςτων αιγοπροβάτων. «Δεν επιτρέπεται καμία χαλάρωση, ειδικά όσο πλησιάζουμε προς το Πάσχα» λέει στο «Β» ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), ως συντονιστής της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Αν και η εικόνα της νόσου, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, είναι αισθητά καλύτερη σε σχέση με πέρυσι, οι ειδικοί φοβούνται και ανησυχούν ότι ένα νέο κύμα ενδέχεται να επηρεάσει τις εκτροφές της Ελλάδας κατά την εορταστική περίοδο. «Τα κρούσματα θα είναι περισσότερα εξαιτίας των υψηλότερων θερμοκρασιών, αλλά και λόγω των αυξημένων μετακινήσεων των ζώων» επισημαίνουν αρμόδιες πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αιτιολογώντας τους λόγους για τους οποίους προχώρησαν σε αυστηροποίηση των μέτρων βιοασφάλειας.

«Δεν πρέπει να επαναληφθεί η εκτίναξη κρουσμάτων, όπως πέρυσι μετά το Πάσχα. Για να υπάρχει καθαρή εικόνα με στοιχεία, μέσα σε ενάμιση χρόνο, ήτοι από τον Αύγουστο του 2024 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026, έχουν καταγραφεί 2.105 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.610 εκτροφές, με 479.821 θανατώσεις αιγοπροβάτων λόγω της νόσου. Την τελευταία εβδομάδα αναφοράς, δηλαδή από τις 9 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026, καταγράφηκαν 11 κρούσματα» σημειώνει ο κ. Πρωτοψάλτης.

«Δεν θα υπάρξει καμία χαλάρωση εν όψει Πάσχα

Γι’ αυτό το υπουργείο προχώρησε στην επιστράτευση στρατιωτικών κτηνιάτρων και εξουσιοδοτημένων ιδιωτών, καθώς πρέπει να αυξηθούν οι έλεγχοι στο πεδίο. Παράλληλα, αναμένεται να προστεθούν νέα εργαστήρια για την επιβεβαίωση των κρουσμάτων, όπως του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «Δήμητρα», του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις επισημάνσεις του προέδρου της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπου Μπιλλίνη, «δεν θα υπάρξει καμία χαλάρωση εν όψει Πάσχα», καθώς και «καμία ανοχή στην παρανομία, ενώ θα υπάρξουν επιβολές κυρώσεων σε όσους αψηφούν τα μέτρα». Ηδη έχουν σημειωθεί συλλήψεις κτηνοτρόφων που προχώρησαν σε παραβάσεις.

«Δεν θα χάσω τα ζώα μου από την ασιτία»

Ενας από τους κτηνοτρόφους που βρέθηκε στο κρατητήριο μαζί με τον βοσκό του κοπαδιού του ήταν ο Γιώργος Παπαστογιαννούδης, εκπρόσωπος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Λάρισας. Οπως εξηγεί ο ίδιος στο «Β», αποφάσισε να πάει τα ζώα του να βοσκήσουν 200 μέτρα έξω από τη στάνη, καθώς οι ζωοτροφές δεν επαρκούν για την επιβίωσή τους. «Εφόσον γλιτώσαμε τα ζώα μας από την ευλογιά, είτε με τύχη είτε με τα μέτρα, θα τα χάσουμε τώρα από την ασιτία» υπογραμμίζει.

Οσον αφορά τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, θα ακολουθηθεί η πεπατημένη. «Θα κινηθούμε όπως και τα Χριστούγεννα: με αυξημένους ελέγχους, στενότερη συνεργασία με την Αστυνομία και PCR ελέγχους (σάλιου) στα σφαγεία, μαζί με πλήρη εφαρμογή των πρωτοκόλλων, ώστε να προστατεύσουμε όσα έχουμε πετύχει και να μη δώσουμε χώρο στη νόσο να ξαναφουντώσει. Και για να είναι απολύτως καθαρό το πλαίσιο, το ΥΠΑΑΤ θα ανακοινώσει τις επόμενες ημέρες συγκεκριμένο σχέδιο δράσης για την περίοδο του Πάσχα, με σαφείς κανόνες, εντατικοποίηση ελέγχων και οδηγίες για κάθε κρίκο της αλυσίδας, ακριβώς για να μην επαναληφθεί η εικόνα που ζήσαμε πέρυσι μετά τις γιορτές» αναφέρει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Με τα συγκεκριμένα μέτρα ωστόσο, οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν ότι αδυνατούν να ταΐσουν τα ζώα τους. «Είναι πλέον καθαρά θέμα επιβίωσης. Ερχονται οι κτηνίατροι εκτροφής στις εγκαταστάσεις μας και λένε ότι τα πρόβατα χρειάζονται περισσότερο φαγητό. Δεν έχουμε πολλές επιλογές. Δεν είναι μόνο ότι δεν βρίσκουμε ζωοτροφές. Υπάρχει και ο φόβος. Μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι από τα δύο σημεία όπου αγοράζουμε τις τροφές δεν μπορεί να μεταφερθεί ο ιός της ευλογιάς στα κοπάδια; Τα ζώα είναι καταδικασμένα να πεθάνουν από την πείνα» καταγγέλλει από την πλευρά του ο κ.  Παπαστογιαννούδης.

Εμβολιασμό προτείνει η Ευρωπαϊκή Ενωση

Οι συστάσεις του ευρωπαίου επιτρόπου, αρμόδιου για θέματα Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Ολιβέρ Βάρχελι, και της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων προς την Ελλάδα, είναι να προβεί στον εμβολιασμό των ζώων. Ωστόσο, όπως λένε οι πηγές του υπουργείου, πρόκειται για μέτρο που δεν τίθεται καν επί τάπητος, την ίδια ώρα που οι έλληνες κτηνοτρόφοι ζητούν καθαρές απαντήσεις για το εμβόλιο.

Ωστόσο, όπως εξηγεί ο γενικός γραμματέας του ΥΠΑΑΤ, «μπαίνουμε σε ένα κρίσιμο διάστημα και το σχέδιο είναι ξεκάθαρο». Σύμφωνα με τον ίδιο, το «Plan A» αφορά την εκρίζωση της νόσου, με αυστηρή εφαρμογή των μέτρων. «Αυτό σημαίνει εντατικοποίηση της βιοασφάλειας και των απολυμάνσεων, με περισσότερους και λειτουργικούς απολυμαντικούς σταθμούς όπου απαιτείται, αυστηρό έλεγχο μετακινήσεων και συνεχή επιτήρηση στο πεδίο με ιχνηλάτηση και γρήγορη παρέμβαση όπου εντοπίζεται πρόβλημα. Ο συντονισμός γίνεται στενά από το ΥΠΑΑΤ, τις Περιφέρειες και τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, σε ακόμα στενότερη συνεργασία με τις αστυνομικές και λιμενικές αρχές, ώστε να κλείνουμε κάθε “παράθυρο” παράνομων μετακινήσεων» αναφέρει ο συντονιστής της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής.

Και προσθέτει: «Οποιαδήποτε συζήτηση για “Plan B” αποπροσανατολίζει από το πραγματικό ζητούμενο που είναι η πιστή εφαρμογή του Plan A, δηλαδή η εκρίζωση με αυστηρή βιοασφάλεια, ελέγχους και επιτήρηση. Αν σε κάποια σημεία δούμε ότι τα μέτρα δεν αποδίδουν όσο πρέπει, η απάντηση δεν είναι “άλλο σχέδιο”, αλλά εντατικοποίηση: περισσότεροι και πιο στοχευμένοι έλεγχοι, πυκνότερη επιτήρηση, αυστηρότερη τήρηση των κανόνων και μηδενική ανοχή στις παραβιάσεις».

 «Μη βιώσιμη η κατάσταση»

Στα νέα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση περιλαμβάνονται ταχύτερες αποζημιώσεις, οι οποίες θα είναι αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες, καθώς και ενίσχυση για το χαμένο εισόδημα. Επιπρόσθετα, όπως αναφέρουν στελέχη του υπουργείου, υπάρχει στενότερη συνεργασία με Αστυνομία και Λιμενικό για τη μεταφορά ζώων από «μολυσμένες» περιοχές σε «καθαρές» περιοχές.

«Τα μέτρα είναι αποτελεσματικά όταν εφαρμόζονται καθολικά και χωρίς “τρύπες”. Οπου εμφανίζεται πρόβλημα, συνήθως οφείλεται σε αποκλίσεις στην πράξη: παράνομες μετακινήσεις, ελλιπείς απολυμάνσεις, χαλάρωση στη βιοασφάλεια. Γι’ αυτό επιμένουμε ότι είναι υπόθεση όλων: κράτους, υπηρεσιών, αλλά και της ίδιας της αλυσίδας παραγωγής» τονίζει ο κ.  Πρωτοψάλτης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Παπαστογιαννούδη, η κατάσταση στην οποία έχει φτάσει η ζωική και η φυτική παραγωγή δεν είναι πλέον βιώσιμη για τους ανθρώπους της υπαίθρου, επισημαίνοντας ότι για τον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο έχουν πέσει οι τίτλοι τέλους.