Το κυβερνητικό σχέδιο για τους υδρογονάνθρακες της Κρήτης και τα θαλάσσια αιολικά

Σαφή ορόσημα για έρευνες υδρογονανθράκων σε Κρήτη και ΒΔ Ιόνιο, αλλά και για την προεργασία στα θαλάσσια αιολικά, θέτει το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026. Το στοίχημα είναι η τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών και διοικητικών χρονοδιαγραμμάτων, ώστε η Ελλάδα να μη χάσει άλλο έδαφος στον ενεργειακό της σχεδιασμό.

Το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026 αναδεικνύει την ενέργεια σε έναν από τους πιο κρίσιμους άξονες της κυβερνητικής ατζέντας. Από τη μια πλευρά, επιταχύνονται οι έρευνες υδρογονανθράκων σε Κρήτη και Βορειοδυτικό Ιόνιο, από την άλλη επιχειρείται σταδιακό «ξεπάγωμα» των θαλάσσιων αιολικών, σε μια περίοδο που το διεθνές περιβάλλον για τα πλωτά πάρκα είναι επιβαρυμένο, αναφέρει το sbctv.gr

Ορόσημα για Chevron και Energean–ExxonMobil–Helleniq Energy

Για το σχήμα Chevron – Helleniq Energy, που έχει αναλάβει τις παραχωρήσεις νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου, το σχέδιο προβλέπει δύο κομβικά βήματα εντός του 2026. Πρώτον, μέσα στο πρώτο τρίμηνο πρέπει να έχουν κυρωθεί από τη Βουλή οι συμβάσεις για τα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ. Δεύτερον, στο τέταρτο τρίμηνο οφείλει να έχει εγκριθεί το Περιβαλλοντικό Σχέδιο Δράσης για δισδιάστατες σεισμικές έρευνες, ώστε να δοθεί το «πράσινο φως» για την έναρξη των γεωφυσικών εργασιών.

Ακόμη πιο απαιτητικό είναι το χρονοδιάγραμμα για το μπλοκ 2 στο ΒΔ Ιόνιο, όπου δραστηριοποιείται η κοινοπραξία Energean – ExxonMobil – Helleniq Energy. Το ΕΣΚυΠ προβλέπει κατάθεση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο τρίτο τρίμηνο του 2026. Για να καταστεί εφικτή η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στις αρχές του 2027, όπως έχει τεθεί ως στόχος, η μελέτη πρέπει να εγκριθεί έως το τέλος του τέταρτου τριμήνου, δηλαδή εντός των 102 εργάσιμων ημερών που ορίζει ο νόμος – προθεσμία που ιστορικά ουδέποτε έχει τηρηθεί.

Η Energean, ως operator, έχει δηλώσει ότι μπορεί τεχνικά να ξεκινήσει γεώτρηση ακόμη και στα τέλη του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέες διοικητικές καθυστερήσεις. Το αν η ελληνική διοίκηση θα καταφέρει να ευθυγραμμιστεί με τα θεσμοθετημένα χρονοδιαγράμματα, θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας απέναντι σε διεθνείς ενεργειακούς ομίλους.

Θαλάσσια αιολικά: αξιοποίηση του διεθνούς «pause»

Για πρώτη φορά μετά από περίπου δυόμισι χρόνια αδράνειας, τα θαλάσσια αιολικά επανεμφανίζονται σε επίσημο κυβερνητικό κείμενο. Το περίφημο «Εθνικό Πρόγραμμα» με 20 προτεινόμενες περιοχές εντός των 6 ναυτικών μιλίων παραμένει χωρίς ουσιαστική πρόοδο, ενώ η διεθνής συγκυρία είναι αρνητική: στις ΗΠΑ η τεχνολογία δέχεται πολιτικά «χτυπήματα» και στην Ευρώπη οι αυξημένες αποδόσεις και το κόστος κεφαλαίου απαιτούν ολοένα μεγαλύτερες επιδοτήσεις για να παραμείνουν ανταγωνιστικά τα έργα.

Το ΥΠΕΝ, υιοθετώντας εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ, επιλέγει να αξιοποιήσει το παγκόσμιο «διάλειμμα» ως χρόνο προετοιμασίας. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 αναμένεται υπουργική απόφαση για τη σύσταση εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, που θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες στις μελλοντικές ζώνες ανάπτυξης offshore αιολικών. Το μοντέλο κεντρικού σχεδιασμού στοχεύει στη μείωση του ρίσκου και του κόστους για τους επενδυτές, οι οποίοι θα παραλάβουν έτοιμα, ενοποιημένα δεδομένα.

Εφόσον το SPV ενεργοποιηθεί έγκαιρα και προκηρύξει διαγωνισμούς χωρίς καθυστερήσεις, τα πρώτα αξιόπιστα στοιχεία για τον άνεμο και τον βυθό θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμα εντός του 2027. Παράλληλα, στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 προβλέπεται υπουργική απόφαση για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, καθώς και για τους βασικούς όρους των μελλοντικών διαγωνισμών παραχώρησης περιοχών για πλωτά αιολικά. Παρά ταύτα, οι πρώτοι διαγωνισμοί δύσκολα θα προηγηθούν του 2028-2029, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ταχύτητα διείσδυσης της τεχνολογίας στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα.

Νησιωτικές διασυνδέσεις: κρίσιμη υποδομή για την επόμενη μέρα

Το ΕΣΚυΠ 2026 δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στις νησιωτικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ. Στο δεύτερο τρίμηνο πρέπει να ολοκληρωθούν οι υποσταθμοί Μήλου και Σερίφου, στο πλαίσιο της τέταρτης φάσης διασύνδεσης των Κυκλάδων. Στο τρίτο τρίμηνο αναμένεται ο μεγάλος διαγωνισμός για τα υποβρύχια καλώδια της διασύνδεσης Κορίνθου – Κω, έργο μήκους περίπου 1.290 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 1,35 δισ. ευρώ, που θα ενσωματώσει τα Δωδεκάνησα στο ηπειρωτικό σύστημα. Ήδη έχει προκηρυχθεί και ο διαγωνισμός για τους σταθμούς μετατροπής, ύψους 809 εκατ. ευρώ.

Οι διασυνδέσεις αυτές δεν είναι απλώς τεχνικά έργα υποδομής. Αποτελούν προϋπόθεση για φθηνότερη και πιο αξιόπιστη ηλεκτροδότηση των νησιών, αλλά και για τη μελλοντική αξιοποίηση θαλάσσιων αιολικών και άλλων ΑΠΕ στο Αιγαίο, χωρίς να επιβαρύνεται το σύστημα με ακριβές πετρελαϊκές μονάδες.

Σχόλιο SBCTV.gr: Το κυβερνητικό σχέδιο αποτυπώνει φιλόδοξες, αλλά οριακές προθεσμίες που προϋποθέτουν μια δημόσια διοίκηση πολύ πιο αποτελεσματική από αυτήν που γνωρίζουμε. Αν οι εγκρίσεις περιβαλλοντικών μελετών και οι θεσμικές αποφάσεις για τα θαλάσσια αιολικά τηρηθούν στον χρόνο, η Ελλάδα μπορεί να αναβαθμίσει θεαματικά τον ενεργειακό της ρόλο την επόμενη δεκαετία. Αν όχι, ο κίνδυνος είναι να χαθεί ακόμη ένας ενεργειακός κύκλος, με τους διεθνείς παίκτες να αναζητούν ευκαιρίες σε πιο προβλέψιμες αγορές.